Ta strona używa plików cookie w celach statystycznych oraz opcjonalnie do wyświetlania spersonalizowanych reklam. Kliknij zielony przycisk aby zamknąć ten komunikat:

Historia Mielęcina - geografia, nazwa, powstanie

Ilustrowana

HISTORIA MIELĘCINA

w zarysie

oprac. Artur Szymański

 


GEOGRAFIA MIELĘCINA

Lokalizacja Mielęcina

Położenie geograficzne: N 53° 8' 14" - E 16° 15' 27"
Wysokość (średnia): 100 m n.p.m.

Megaregion: Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja: Niż Środkowoeuropejski
Podprowincja: Pojezierze Południowobałtyckie
Makroregion: Pojezierze Południowopomorskie
Mezoregion: Pojezierze Wałeckie

Położenie administracyjne:

Województwo: zachodniopomorskie
Powiat: Wałcz
Gmina: Człopa
Samorząd: Wieś sołecka - w skład sołectwa wchodzą 2 miejscowości: Mielęcin i Trzcinno

Liczba mieszkańców wsi: 2002 r. - 371, 2009 r. - 396.

Tablice rejestracyjne: ZWA
Telefoniczna strefa numeracyjna: +48 67 (Piła)
Kod pocztowy: 78-631 (ew. 78-630, poczta Człopa)
Zarejestrowane stowarzyszenia: Nasza Nadzieja

 


 

Widok na Mielęcin z satelity
Mielęcin z satelity

 

POCHODZENIE NAZWY "MIELĘCIN"

Niestety, brak jednoznacznych ustaleń.

Oswald Jannermann w książce „Slawische Orts- und Gewässernamen in Deutschland” dopatruje się pochodzenia nazwy od słowa „mello”=”mielizna, ławica”, podnosi też hipotezę o pochodzeniu nazwy od osoby nazwiskiem „Maleta”, choć sam nie jest zbyt głęboko przekonany do tej idei, sugeruje także szukanie źródła w słowie „miło” pochodzenia słowiańskiego.

Słowiańską nazwę Mellentin (Mellentyn) można wyprowadzić od pomorskiego słowa "milu" (polskiego "miły"), do którego dodano końcówkę (sufiks) -ąta, co może wskazywać na jakiegoś Milętę (Miłosława) jako pierwotnego właściciela czy założyciela.

Nasuwające się na pierwszy rzut oka skojarzenie ze słowem „mielić” [w młynie] jest najpewniej mylne w świetle faktu, że najpierw powstała osada Mielęcin [Melnain], a dużo później (możliwe, że nawet aż po 6 wiekach) powstał młyn – przy czym należał on od początku do majątku Eichfier [Wołowe Lasy] i z Mielęcinem miał tylko tyle wspólnego, że znajdował się w pobliżu naszej wsi i chłopi mielęcińscy mielili tam swoje zboża.

Pomiędzy 1337 i 1349 do Melnain sprowadza się jedna z gałęzi rodu Mellentynów z okolic Pyrzyc, którzy od swojego nazwiska nadają wsi nową i do dziś obowiązującą nazwę: Mellentyn (Mielęcin).

Nazwy historyczne:

1337 Melnain
1349 Mellentyn
1417 Melentin
1493 Swarsnycza [Chwarstnica] alias Melentin
1532 Melannthin
1533 Melenthin
1541 Melenthyn
1643 Malentin
1881 Mielęcin
1910 Mellentin
1947 Mielęcin (Na podstawie Rozporządzenia Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości)


Nazwy historyczne nie istniejącej dziś CHWARSTNICY, wchłoniętej przez Mielęcin:

1391 Chvarstnicza
1422 Chwarsnicza
1448 Chwarsnycza, Chwarsznicza
1472 Thwarsnycza
1493 Swarsnycza alias Melentin
1522 Quarthnycza
1535 Squartnycze
1541 Quarthnycza [medietas ville Melenthyn vulgariter quarthnycza appellata = połowa wsi Mielęcin potoczne Chwarstnicą zwana]
1643 Kwartnica [Malentin dicta Kwartnica = Mielęcin miana Chwarstnica].

 


 

Oswald Jannermann "Slawische..."
Oswald Jannermann
"Slawische Orts- und..."

 

Stare nazwy wg historyków
Mielęcin w spisie miejscowości z 1914 r.

 

Rozporządzenie Ministrów... z 1947 r.
Rozporządzenie Ministrów: AP i ZO z 1947 r. w sprawie nadania nazwy Mielęcin.

POWSTANIE MIELĘCINA

Data osiedlenia się tutaj pierwszych ludzi nie jest znana. Pierwsza zachowana pisana wzmianka o Mielęcinie pochodzi z roku 1337, jednakże na jej podstawie śmiało można domniemywać, że wieś istniała już od co najmniej kilkadziesiąt, a nawet kilkaset lat wcześniej.

Wieś w dzisiejszym kształcie powstała z połączenia dwóch wsi, Mielęcina i Chwarstnicy leżącej do końca XVI w. przy zachodnim krańcu wsi. Chwarstnica powstała zapewne mniej więcej w tym samym czasie, co Mielęcin, a proces jej wchłaniania nasilił się u schyłku XV w. i trwał przez cały prawie XVI wiek.
W tym czasie używano nieraz nazw obu tych wsi zamiennie, przy czym jeszcze w XVII w. rozróżniano dwie części wsi: Mielęcin zwany Chwarstnica i Mielęcin.

Według dosyć niejasnej informacji Fr. Shulza (niemieckiego, XIX-wiecznego badacza historii naszych okolic) w 1625 r. cała Chwarstnica spłonęła (wraz z kościołem, którego obecność w tym przypadku podkreśla autonomię wsi). To tłumaczyłoby szybkie zakończenie procesu wchłaniania jej przez Mielęcin – mieszkańcy Chwarstnicy mogli wybrać przeprowadzkę do Mielęcina znajdującego się tuż obok, niż odbudowywać się na zgliszczach.

Istnieje jednak hipoteza zakładająca, że wspomniany pożar miał miejsce we wsi Martew i nie należy kojarzyć go z Chwarstnicą, jednakże przyjęcie, że mowa o Chwarstnicy, wydaje się dosyć spójne i prawdopodobne.

Wcześniej Chwarstnica niesłusznie była identyfikowana z osadą Quast leżącą ok. 5 km na południowy zachód od Tuczna. Ponadto część Chwarstnicy należącą do dziedziców ze Studzieńca koło Chodzieży przez jakiś czas mylnie uważano za osobną wieś położoną gdzieś w okolicach Chodzieży.

Dokładna lokalizacja Chwarstnicy nie jest znana, można tylko domniemywać, że jako taka była niewielką osadą rozciągającą się wzdłuż drogi prowadzącej do dzisiejszego Młyna, co sugeruje przekaz z 1643 roku. Zważywszy na ówczesną wielkość Mielęcina i wszędzie podkreślane bardzo bliskie sąsiedztwo obu wsi, można śmiało założyć, że istnieć ona mogła na terenie pomiędzy dzisiejszą stacją PKP, a granicą lasu przy byłej składnicy drewna.