Ta strona używa plików cookie w celach statystycznych oraz opcjonalnie do wyświetlania spersonalizowanych reklam. Kliknij zielony przycisk aby zamknąć ten komunikat:

Historia Mielęcina - od czasów najdawniejszych do 1337 r.

Ilustrowana

HISTORIA MIELĘCINA

w zarysie

oprac. Artur Szymański

 


10 000 p.n.e

Wycofuje się lodowiec skandynawski.

W ciągu następnych kilku tysięcy lat lodowa pustynia zamienia się w tętniące życiem bezkresne puszcze.

Pożywienia w okolicy jest tak wiele, że wędrujące w jego poszukiwaniu plemiona ludzi pierwotnych decydują się tu osiąść... Kiedy to mogło być - trudno oszacować. Zapewne nie wcześniej, niż 5 000 lat po ustąpieniu lodowca...

Człowiek epoki kamiennej
Człowiek epoki kamiennej

3 500 p.n.e.

Potwierdzona badaniami archeologicznymi obecność ludzi na tym terenie.

Znaleziska z tych badań oglądać można w muzeum w Wałczu.

Prezentowane na zdjęciu obok narzędzie kamienne znalezione niedaleko Mielęcina przez administratora tej witryny wygląda na prymitywny tasak - posiada uchwyt i ostry rant, który mógł służyć np. do oddzielania mięsa od kości upolowanej zwierzyny.
Narzędzie to znajduje się w prywatnych zbiorach administratora i nigdy nie było nigdzie prezentowane.

Narzędzie kamienne znalezione w Mielęcinie
Narzędzie kamienne
znalezione w Mielęcinie

1 700 p.n.e.

Intensywny rozwój osadnictwa epoki brązu.

Badania archeologiczne wskazują na względnie duży wzrost zaludnienia w krótkim czasie w naszym regionie.

 

 

Człowiek epoki brązu
Człowiek epoki brązu

500 n.e.

Nasze tereny porastają bardzo rozległe puszcze.

Osadnictwo jest tu dość rzadkie w porównaniu z innymi regionami Polski, jest mocno rozproszone.

Tymczasem z południa i ze wschodu masowo przybywają wędrowne plemiona słowiańskie zasiedlając te tereny...

 

 

800 n.e.

Znaleziska archeologiczne potwierdzają istnienie zalążków dość dobrze zorganizowanego społeczeństwa.

To sprzyja powstawaniu i rozbudowie grodów przez odczuwające silne więzi społeczne plemiona, zaś osadnictwo plemion mniej zwartych skupia się wokół tychże grodów.

Pra-osada Mielęcin – o ile już istnieje – znajduje się na południowej granicy terytorium plemion Pomorzan sąsiadując bezpośrednio z Polanami. W każdym razie nasze okolice są od zarania dziejów terytorium nadgranicznym...

Słowianie w IX i X wieku.
Słowianie w IX i X w.

967 - 972 r.

Tereny, na których może już istnieć lub będzie wkrótce istniał Mielęcin, zostają podbite i wcielone do państwa Polskiego przez księcia Mieszka I.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że po raz pierwszy w naszej okolicy pojawia się w tych latach chrześcijaństwo. Oczywiście wprowadzane jest mieczem i ogniem...

Mielszko I
Mieszko I

1000 r.

Powstaje obejmujące rejon Mielęcina biskupstwo dla ziem pomorskich z siedzibą w Kołobrzegu, pierwszym naszym biskupem zostaje niejaki Reinbern.

Pomimo różnych późniejszych zawirowań historycznych i krótkotrwałej zwierzchności Poznania, Mielęcin do dzisiaj podlega diecezji kołobrzesko-koszalińskiej.

 

1034 r.

Na naszym terenie wybuchają gwałtowne powstania antychrześcijańskie, świeżo upieczeni chrześcijanie powracają do tradycyjnych, pogańskich wierzeń.

Po śmierci Mieszka II (syna Bolesława Chrobrego) ziemie nasze zrywają wszelkie stosunki z Polską i przyłączają się do Pomorza Zachodniego, które w owym czasie stanowiło samodzielne państwo.

Pogańskie bóstwo Słowian
Pogańskie bóstwo Słowian

ok. 1047 r.

Król Kazimierz I Odnowiciel krwawo tłumi powstania antychrześcijańskie na naszym terenie i na powrót wciela rejon Mielęcina do Polski.

Wierzenia pogańskie praktykowane są już tylko w ukryciu...

Kazimierz I Odnowiciel
Kazimierz I Odnowiciel

ok. 1066 r.

Za panowania Bolesława Śmiałego (oficjalnie jeszcze nie króla - został koronowany 10 lat później) ziemia mielęcińska kolejny raz odrywa się od Polski.

Aktywność wojenna i agresja lokalnej ludności niesłychanie wzrasta, mieszkańcy miast i wiosek silnie się zbroją.

Przy okazji zbrojeń organizują liczne wyprawy łupieżcze na południe, plądrując napotkane po drodze osady. Wypuszczają się głównie za Noteć, ale niektóre grupy tutejszych wojów docierają aż do Mazowsza.

Uzbrojeni wojowie słowiańscy.
Uzbrojeni wojowie słowiańscy

ok. 1090-1099r.

Na linii Noteci stabilizuje się granica państw Pomorskiego i Polski.

Jednak przez kolejne dziesięciolecia dochodzi tu wielokrotnie do zaciętych i krwawych walk Pomorzan z Polanami.

Wczesnośredniowieczny obóz słowiański.
Wczesnośredniowieczny obóz wojów słowiańskich

1103-1108 r.

Nasze tereny napada Bolesław Krzywousty wraz ze swoimi wojami podczas jednej z wielu niszczycielskich i łupieżczych wypraw na podbój Pomorza.

Dokładny rok tego zdarzenia nie jest znany, ale z pewnością miało to miejsce pomiędzy 1103, a 1108 r.

Nasza szkoła paradoksalnie nosiła jego imię, mimo że dla mieszkańców tych okolic Krzywousty na początku XII w. był nieprzejednanym wrogiem, a jedyna co tu po nim pozostawało, to zgliszcza, płacz wdów i sierot...

Bolesław Krzywousty
Bolesław Krzywousty

1105 r.

Niejaki Skarbimierz z Polski najeżdża paląc i łupiąc okolice Mielęcina.

Wydarzenie to jest domniemane, brak bezpośredniej relacji.

Tędy powinien był przechodzić w drodze z Polski na Wałcz i Bytyń, a znany był z tego, że "za nim zostawała tylko pustynia", jak to opisuje sam Gall Anonim...

Kto wie, czy z powodu najazdu Skarbimierza Mielęcin - jeżeli już istniał, a wszystko wskazuje na to, że tak - nie stał się wioską opuszczoną i wyludnioną, o czym wspomina się 200 lat później...

Tak mógł wyglądać najazd Skarbimierza na Mielęcin...
Najazd na słowiańską
wioskę...

ok. 1110 r.

W tym mniej więcej roku następuje ostateczny podbój i przyłączenie do Polski okolic Mielęcina.

Dokonuje tego Bolesław Krzywousty.

 

ok. 1140 r.

Zapiski z tego roku potwierdzają, że okolice Mielęcina administracyjne przynależą do Wielkopolski, zaś granica z Pomorzanami przebiega kilka km na północ od wsi.

Tereny te są wyjątkowo słabo zaludnione - jak donosi kronikarz.

To nie powinno nikogo dziwić zważywszy na ilość najazdów z Polski połączonych z mordowaniem, paleniem i łupieniem mieszkańców okolic Mielęcina. To się skończyło zaledwie 30 lat temu...

 

ok. 1260-1290 r.

Po mniej więcej 1 wieku względnego spokoju napięcie wzrasta. W okolicach Mielęcina pojawiają się Templariusze.

Herb zakonu Templariuszy.

Herb zakonu Templariuszy

 

Pod koniec wieku zakon bardzo się umacnia - dostaje ziemie w okolicy Mielęcina, sama wieś jednak prawdopodobnie nie jest włączona do dóbr zakonnych, lecz znajdując się tuż przy ich południowej granicy.

Rycerz zakonu Templariuszy.
Rycerz zakonu
Templariuszy

ok. 1275-1290r.

Margrabiowie brandenburscy przesuwają na drodze podboju granicę ówczesnej Nowej Marchii (państwa Niemieckiego) w pobliże Mielęcina.

Król Przemysł II - świadom zagrożenia - umacnia te rejony militarnie.

W tym samym czasie rodowi Nałęczów nadaje znaczne dobra – Człopę i okolice. Czy i Mielęcin zaliczał się do tych okolic - nie wiadomo, nie zachował się żaden szczegółowy spis dóbr nadanych wówczas Nałęczom.

Przemysł II
Przemysł II

1296 r.

Po śmierci Przemysła II, który zginął w zamachu, Brandenburczycy dokonują aneksji terenów, na których leży Mielęcin.

Jednocześnie rozpoczynają intensywną akcję kolonizacyjną – powstaje wówczas wiele wiosek w naszej okolicy.

Sam Mielęcin powinien był już od dawna istnieć, o czym świadczą - choć nie wprost - późniejsze zapiski.

 

ok. 1300 r.

Okolice Mielęcina są całkowicie we władaniu Brandenburczyków!

Nasza wieś znajduje się w korytarzu łączącym Nową Marchię z Prusami, wskutek czego szybko pojawiają się tutaj rycerze Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, czyli w skrócie: Krzyżacy.

Herb zakonu Krzyżaków.Herb zakonu krzyżackiego

 

Rycerz zakonu Krzyżaków.
Rycerz zakonu
Krzyżaków

ok. 1310 r.

Mielęcin w swojej historii miał okazję podziwiać najświetniejsze rycerstwo ówczesnego świata.

Tym razem pojawiają się tutaj rycerze drugiego największego zakonu, Joannici.

Herb zakonu Joannitów.Herb zakonu Joannitów

Nasze tereny zostają nadane rodowi Wedlów spod Hamburga. Trwa akcja kolonizacyjna i germanizacyjna, zostaje wprowadzona administracja (urzędy i instytucje) na wzór brandenburski.
Również system lenny zostaje zorganizowany na wzór zachodnioeuropejski (3-stopniowa hierarchia): rycerz-wasal podlega lennikowi, który z kolei jest wasalem margrabiów.

Obowiązki rycerzy-wasali to przede wszystkim udział w wyprawach wojennych.

Wedlowie słynęli z wyjątkowo dużej liczby wasali.

Rycerze zakonu Joannitów.
Rycerze zakonu
Joannitów

po 1320 r.
Rejony Mielęcina nabierają ogromnego znaczenia strategicznego dla króla Władysława Łokietka, który zaczyna wysyłać tu oddziały zaczepne i prowokuje walki nie tylko z Brandenburczykami, ale i Krzyżakami. Władysław Łokietek.
Władysław Łokietek

1326 r.
Na rozkaz Władysława Łokietka przybywają tu wojska polsko-litewskie, których celem jest niszczenie i łupienie ziemi wałeckiej, w tym szczególnie ważnych strategicznie okolic Mielęcina znajdujących się na terenach przygranicznych Nowej Marchii. Tak wyglądała jedna z wielu średniowiecznych walk w okolicach Mielęcina.
Tak wyglądać mogła
jedna z niezliczonych średniowiecznych walk
w okolicach Mielęcina

1337 r.

Pierwsza zachowana, pisana wzmianka o Mielęcinie.

Znajduje się w "Landbuchu" z 1337 (i powtórzona jest w 1349 r.), tj. spisie wsi w związku z wprowadzeniem nowego nowego podziału administracyjnego Nowej Marchii.

Ze wzmianki dowiadujemy się, że Mielęcin wówczas nosi nazwę Melnain, leży na obszarze Nowej Marchii, jest wsią opustoszałą, w ziemi [dobrach?] Tentzick [Tuczno], stanowi własność szlachecką należącą do Ludwika Wedla, obejmuje obszar o wielkości 64 łanów (1 łan to obszar wielkości dzisiejszych 17,5 – 24 ha w zależności od prawa, na jakim były lennikom nadawane).

W spisie tym Mielęcin określa się jako wieś wymarłą, co oznacza, że istnieć ona już musiała przynajmniej kilkadziesiąt lat wcześniej, a pewne poszlaki wskazują, że powstanie osady datować można wstecz nawet o kilkaset lat.

Administrator niniejszej witryny przyczyn wymarcia wioski przed 1337 rokiem doszukuje się dwóch:

  1. Błędy/niedopatrzenia polityki kolonizacyjnej margrabiów brandenburskich po aneksji terenów pod przyszły Mielęcin.
    Możliwe, że wieś została zbudowania i zasiedlona około roku 1296 w czasie masowej akcji przesiedleńczej. Niestety, tereny te okazały się niezbyt atrakcyjne dla osadników z głębi Marchii, skutkiem czego przenieśli się w dalsze rejony pozostawiając wieś opustoszałą...
  2. Zniszczenie wsi przez zbyt liczne najazdy.
    Pomiędzy 967 a 1337 rokiem okolice Mielęcina były setki razy najeżdżane, głównie przez wojska polskie, które usilnie starały się ten region podbić lub odbić. Najazdy te na celu miały jedynie palenie, mord i grabieże.
    Możliwe więc, że Mielęcin - będący już bardzo starą wsią - około roku 1300 padł ofiarą najazdu, po którym nie nie był w stanie podnieść się z ruin.
    Używam tu słowa "ruiny" w przenośni - określenie "wieś opustoszała" oznacza istnienie zabudowań i brak mieszkańców. Mielęcin nie był zniszczony w sensie spalenia czy zburzenia. Zapewne wszyscy mieszkańcy zostali wymordowani, a ocaleli przenieśli się gdzie indziej...
    Obraz takiej masakry wskazywałby na działania Skarbimierza z Polski, który w tej okolicy przebywał w 1105 roku, co jednocześnie datowałoby powstanie samej wsi Mielęcin na rok co najmniej 950, czyli tzw. czasy pogańskie... Byłaby to jedna z najstarszych miejscowości w Polsce, choć bez pisemnie udowodnionego rodowodu.

    Logika podpowiada większe prawdopodobieństwo hipotezy 1., acz znalezione tu narzędzia kamienne wskazują na osadnictwo w Mielęcinie w szalenie odległych czasach...

 

Mapa z XIX w. przedstawiająca Mielęcin w 1337 r.
Powstała w XIX w.
mapa Nowej Marchii,
a na niej Mielęcin




Wyniki badań jednego z niemieckich historyków.

Wyniki ustaleń jednego z niemieckich historyków
dotyczące Mielęcina





Kolejne opracowanie naukowe i wzmianka o historii Mielęcina.
Kolejne niemieckie
wydawnictwo naukowe
i wzmianka o historii Mielęcina.

 

Potwierdzona badaniami archeologicznymi obecność ludzi.